Thông thường, khi nghĩ đến các nhà máy thủy điện chúng ta thường nghĩ tới việc xây đập trên sông. Tuy nhiên khái niệm này đã được thay đổi vào năm 1960 bởi một dự án có tên là Taum Sauk. Thực chất, Taum Sauk là một nhà máy thủy điện được xây dựng trên đỉnh núi St. Francois, thuộc vùng Missouri Ozarks, và cách con sông gần nhất là Mississippi hơn 80km.
Được thiết kế giống như một cục pin có thể sạc lại, Taum Sauk là cứu cánh để hỗ trợ những thời điểm mà nhu cầu tiêu thụ điện trở nên quá tải. Trong trường hợp nhu cầu tiêu thụ điện trở nên quá cao, nước ở trong khu vực hồ chứa sẽ được xả xuống hồ chứa thấp hơn và làm quay tua-bin phát điện. Ngược lại, vào ban đêm, khi nhu cầu sử dụng điện là rất thấp, lượng điện năng dư thừa có sẵn trên lưới điện sẽ được tận dụng để bơm nước trở lại hồ chứa.
Taum Sauk được xây dựng vào năm 1960 và bắt đầu hoạt động vào năm 1963. Nó có 2 tua-bin nước, trong đó mỗi chiếc có công suất là 175 MW. Năm 1999, sau một đợt nâng cấp thì công suất tua-bin đã được tăng lên thành 225 MW. Năm 2005, Taum Sauk bị đóng cửa do sự cố vỡ thành bao với lượng nước thoát ra được đo tới 4 triệu mét khối trong vòng 12 phút. Đến tận 4 năm sau sự cố này mới được khắc phục và nhà máy bắt đầu hoạt động trở lại.
Một số hình ảnh về nhà máy thủy điện này:
Taum Sauk với thiết kế hình quả thận đặc trưng
Chiều cao bờ bao là 156 mét
Mực nước trong hồ luôn được giữ ổn định
Hoạt động giống như cục pin có thể sạc lại
Bờ bao được gia cố lại vững chãi sau sự cố năm 2005
Được giám sát 24/24 bởi hệ thống camera và lực lượng bảo vệ
Internet là một nơi bận rộn, thưởng bạn sẽ lang thang trên internet
để tìm kiếm thông tin, giải quyết công việc, mail, video … Vậy bạn có
thực sự biết là có những gì xảy ra trong một phút trên Internet?
Trong một phút trên Internet có hàng trăm GB dữ liệu được luân chuyển,
có hàng trăm triệu email được gửi đi, rất nhiều video, nhạc được upload.
Hàng trăm tài khoản trên các mạng xã hội được kích hoạt, hàng triệu
lượt tìm kiếm trên Google và cũng hàng triệu lượt xem trên Youtube …
Vâng, dù bạn có chú ý hay không thì từng phút từng giây, trên Internet
vẫn đang biến đổi không ngừng, có thể nói là tăng trưởng một cách điên
cuồng. Số lượng thiết bị mạng hiện tại đã bằng với dân số thế giới và
chỉ trong vài năm nữa thôi sẽ tăng lên gấp hai lần. Một câu hỏi đặt ra
liệu cơ sở hạ tầng internet có theo kịp sự phát triển chóng mặt này hay
không? Dù sao đi nữa thì chúng ta cũng chỉ có hai tay và hai mắt, chẳng
thể nào biết hết được những thứ đang diễn ra trên internet.
Ở Hà Nội xuất hiện bút 'phù thủy' khiến ngân hàng, tín dụng đen 'bốc hơi' bạc tỷ.
“Hình dáng, kích thước và cách sử dụng không khác gì những chiếc bút bi bình thường, nhưng nó là loại bút có thể xóa sạch những gì đã viết ra mà không để lại một dấu vết nào trên giấy hoặc bất cứ chất liệu gì. Sau 6h-24h, mực sẽ tự động bay hết màu, trở lại ban đầu như chưa viết”.
Cũng theo chị Tâm, người buôn bán mặt hàng này giới thiệu, tùy vào mục đích sử dụng, nhưng dân vay nợ, lừa đảo rất chuộng hàng này. Hiện mặt hàng này có mặt tại nhiều điểm bán ngầm, nhưng cửa hàng chị cung cấp hàng tốt và chuẩn nhất. Nếu muốn chị cung cấp bao nhiêu cũng được.
Săn lùng cây bút “độc”
Qua lời giới thiệu, phóng viên tìm đến địa chỉ 22/196 Cầu Giấy (Hà Nội) gặp chủ cung cấp mặt hàng này. Nhìn qua loa khuôn mặt, thấy tin tưởng, chị lôi từ trong tủ ra đống hộp lớn đựng nhưng cây bút độc đáo và độc hại này.
Sau khi kiểm định hiệu quả như giới thiệu, chúng tôi chấp nhận bỏ ra 300.000đồng mua một chiếc
Để chứng minh tính hiệu quả, chị yêu cầu chúng tôi đưa một tờ giấy và cho mượn bút ký tên mình lên đó và sẵn sàng nhận đặt cọc, hẹn khi nào mực bay hết thì quay lại lấy bút.
Bút "phù thủy" xuất hiện ở Hà Nội
Theo như chị nói: “Để các em yên tâm thôi, chứ chưa ai chê loại bút này đâu. Hàng này độc lắm, các chú sử dụng hiệu quả thì cứ giới thiệu.
Hình dáng, kích thước và cách sử dụng không khác gì những chiếc bút bi bình thường, nhưng nó là loại bút có thể xóa sạch những gì đã viết ra mà không để lại một dấu vết nào trên giấy hoặc bất cứ chất liệu gì. Sau 6h-24h, mực sẽ tự động bay hết màu, trở lại ban đầu như chưa viết”.
Như đã hẹn trước, chúng tôi lần tìm tới địa chỉ số 5 (ngõ 155, Đống Đa, HN). Vì gọi điện đặt hàng trước nên tới cửa hàng tôi được chào mời rất nhiệt tình. Chị H, chủ cửa hàng kéo tay tôi vào trong và lấy đưa cho tôi một cây bút không khác so với cây bút bi thông thường là mấy.
Chỉ vào cây bút chị thao thao: “Nó đây. Đúng như ý em nhé. Giá chỉ có 300.000 đồng thôi. Giờ mua hiếm lắm đấy. Tụi chị nhập về bao nhiêu là khách lấy hết luôn. Em hẹn trước mới có đấy”.
Trước khi nhận tiền tôi đưa, chị rào khéo một câu: “Chị chỉ bán hàng thôi chứ không chịu trách nhiệm về mục đích sử dụng của bọn em đâu đấy nhé. Có giời mà phân biệt được vì hình dáng, kích thước và cách sử dụng của chiếc bút ma thuật này không khác gì những cây bút bình thường. Nhưng tụi em sẽ ngạc nhiên sau 24h, bút có thể xóa sạch những gì đã viết ra mà không để lại một dấu vết nào luôn”.
Sau vài câu chuyện lân la, chị H rỉ tai, phần lớn người mua loại bút bay mực này dân chuyên cầm đồ, liên quan đến vay nặng lãi. Nói chung là những người làm ăn không chính đáng”.
Tiếp tục hành trình, chúng tôi sang một địa chỉ khác trên đường Cầu Giấy (Hà Nội). Mặt hàng này tại đây khá phong phú cả về giá cả và nguồn gốc, nhưng đa phần là hàng Trung Quốc.
Anh Quảng nhân viên cửa hàng chào mời: “Lấy loại tốt mà dùng em ạ. Tiền nào của lấy. Loại HongKong là 500.000 đồng, viết sau 6h là mất dấu luôn. Còn hàng Trung Quốc thì phải từ 18-24h mới biến mất được”.
Bốc hơi cả bạc tỷ trong nháy mắt
Qua tìm hiểu được biết cây “bút ma thuật” có xuất xứ từ Trung Quốc và đã trở thành công cụ đắc lực của các tội phạm lừa đảo thông qua các hợp đồng tín dụng với ngân hàng và cho vay nặng lãi.
Tùy theo chất liệu, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ viết, chữ viết sẽ biến mất trong vòng từ 15phút đến 2 ngày mà không để lại bất cứ dấu vết gì. Loại mực trong bút này được chế tạo từ một chất đặc biệt, khi kết hợp với không khí sẽ xảy ra phản ứng hóa học làm chữ bay hơi, mất màu.
Theo chị Bình, một hộ kinh doanh tín dụng đen tại Hải Dương, người mới đây ăn phải cú lừa ngoạn mục từ loại bút này và đành ngậm ngùi chấp nhận mất số tiền lớn vì chẳng có bằng chứng nào trong tay.
Vì bất cẩn, nhiều đầu mối tín dụng đen, nhân viên ngân hàng mất bạc tỷ trong nháy mắt
Chị Bình cho biết: “Do chỗ thân quen giới thiệu, mình có cho một người tên Nam ở huyện Kim Thành (Hải Dương) vay số tiền gần 500 triệu. Có giấy viết tay, chữ ký hẳn hoi. Tối hôm sau kiểm tra lại giấy tờ, giật mình, toát mồ hôi thấy giấy tờ vay trắng toát. Hoảng hốt gọi điện cho mấy chị bạn trong ngân hàng thì mới biết đã ăn phải bút “độc” của chúng nó”.
Ngành ngân hàng là mục tiêu số một để dân lừa đảo sử dụng loại bút này. Tuy đã được chỉ đạo kín đáo, nhưng không ít nhân viên chỉ vì bất cẩn đành ngậm ngùi nếm trái đắng.
Một nhân viên ngân hàng Agribank có chi nhánh tại Hà Nội cho biết: “Chúng tôi mới đây đã nhận được chỉ đạo của lãnh đạo ngành ngân hàng, không sử dụng bút của các cá nhân sử dụng các gói tín dụng để tránh gặp loại bút “độc” này. Tuy nhiên mới đây, một chị trong chi nhánh vẫn gặp phải. Đành bỏ tiền ra đền vào đó”.
Chưa khỏi bàng hoàng, anh N.T.A, chủ một tiệm cầm đồ lớn tại TP. Hải Phòng cho biết: “Ngay sáng sớm, thấy khách mang chiếc ôtô vào cầm, mình thản nhiên viết giấy vay tiền và cho ký, rồi cất vào tủ. Chiều thấy vị khách quay lại, lấy xe, yêu cầu lấy giấy vay để hủy, nhưng lục tung kệp tài liệu ra chỉ thấy tờ giấy trắng. Chẳng biết làm thế nào, đành chấp nhận mất nửa số tiền đó. Hỏi ra mới biết mình ăn phải bút độc”.
Không chỉ lừa đảo, các công ty bán hàng đa cấp còn dùng nhiều chiêu dụ dỗ khách hàng
Trở thành triệu phú trong chớp mắt
Làm
giàu nhanh chóng chính là chiêu đầu tiên phải kể đến của các công ty đa cấp.
Hầu hết tất cả các công ty đa cấp đều “rót mật vào tai” khác hàng như thể ai
cũng có thể trở thành triệu phú trong chớp mắt. Cách đây gần 10 năm, tại các
nơi tổ chức Hội thảo, Công ty Sinh Lợi luôn trưng các biển đầy tính dụ dỗ như
Làm thế nào để có được 10 triệu trong một tháng. Cần phải nhấn mạnh, cách đây
10 năm, 10 triệu là con số không hề nhỏ. Không chỉ có vậy, trong Hội thảo,
người dẫn chương trình luôn đưa ra những tấm gương kiếm được thậm chỉ cả trăm
triệu trong một tháng. Và họ thường mời các nhân viên cao cấp có thành tích,
thu nhập cực cao lên phát biểu, chia sẻ.
Câu chuyện nếu không phải một người nghèo kiết xác bỗng đổi
đời nhờ tham gia Sinh Lợi thì cũng là một tiến sĩ, bác sĩ sẵn sàng bỏ ngành
nghề mình đang làm để theo Sinh Lợi.
Theo những lời chia sẻ thì đây là công việc quá dễ
dàng, nhàn hạ mà kiếm tiền cực nhanh, cực nhiều. Trong suốt buổi thuyết trình,
MC và chuyên gia kích động tâm lý người nghe với tư tưởng tôn sùng tiền, có
tiền mới có bạn gái, nhà cửa,…Họ đã đánh trúng vào khát khao muốn lập nghiệp
nhanh chóng của người trẻ.
Điểm chung của các thành viên bán hàng đa cấp thường phát biểu rất mạnh mẽ hùng
hồn. Trên một trang web giới thiệu về muaban24, các thành viên dụ dỗ bằng những
lời đường mật.
Họ cho rằng việc tham gia vào gian hàng trên trang điện tử MB24.vn không
chỉ để kiếm sống từng ngày, mà là để trở nên giàu có.
Ngoài ra, người tham gia còn có những lợi ích như được mua hàng chính
hãng với giá rẻ hơn 50% thị trường, thu nhập hàng tháng lên tới hàng 100 triệu
đồng nhờ ăn hoa hồng của nhánh dưới…
Lân la tới các sự kiện lớn
Có rất nhiều cách tiếp cận khách hàng. Trong suy nghĩ của không ít người, đối
tượng mà các công ty đa cấp nhắm tới chính là nông dân, người dân tộc, những
người ít hiểu biết, ham giàu nhanh. Nhưng thực tế không hẳn như vậy. Những
thành viên cấp cao của “tập đoàn” đa cấp lại hay mon men tới các sự kiện lớn để
“câu” khách.
Trong một họp báo hoành tráng trước thềm niêm yết của Ngân hàng Quân đội
diễn ra tại Khách sạn Dawoo Hà Nội, nơi rất nhiều quan chức cao cấp và doanh
nhân tên tuổi xuất hiện, phóng viên đã nhận được sự quan tâm nhiệt tình của một “doanh nhân” lạ.
“Doanh
nhân” này tự giới thiệu là Hà Thu, cán bộ cấp cao làm việc cho một công ty tên
tuổi của Mỹ tại Việt Nam. “Doanh nhân” giới thiệu úp mở hình thức kinh doanh
chỉ cần bỏ ra 15 triệu mà có thể thu về cả trăm triệu.
“Tại đây
chắc không đủ thời gian để chị chia sẻ với em về hình thức kinh doanh rất hấp
dẫn này. Tốt nhất, hôm nào em tới cơ quan chị để tìm hiểu rõ hơn”. - Chị Hà Thu
mời mọc
Tới khi doanh nhân đưa card,
phóng viên mới biết công ty tên tuổi của Mỹ hóa ra là Agel.
Sau đó không lâu, phóng viên cũng
đụng độ với thành viên của Herbalife tại một diễn đàn doanh nghiệp. Có vẻ như
các công ty đa cấp có ý định “tấn công” cả các doanh nhân thành đạt.
Xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp
Xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp
là cách mà các công ty đa cấp lấy lòng tin của khách hàng, từ đó dụ dỗ họ bỏ
tiền mua sản phẩm để tham gia mạng lưới.
Công ty
Sinh Lợi (nay là Thiên Ngọc Minh Uy) thực hiện khá tốt chiêu này. Những ai đã
từng đến trụ sở Thiên Ngọc Minh Uy tại Cầu Diễn thường ấn tượng bởi “màn dạo
đầu” của công ty này. Nghĩa là cứ đầu giờ làm việc, tất cả các nhân viên Thiên
Ngọc Minh Uy mặc đồng phục, đứng ở sảnh lớn “tập thể dục” và hát theo bài hát
truyền thống của công ty. Bài hát dựa trên nhạc nền của ca khúc nổi tiếng
“Người đến từ Triều Châu” với câu kết đại loại khẳng định Sinh Lợi (Thiên Ngọc)
chắc chắn sẽ thành công.
Thực ra “màn dạo đầu” này nhận được phản hồi trái chiều.
Người thì cho rằng lố bịch, kệch cỡm nhưng phần đông khác lại đánh giá là
chuyên nghiệp và truyền cảm hứng tốt.
Trong khi đó Amway
cũng gây được thiện cảm khi tổ chức các chương trình huấn luyện chuyên nghiệp
với quảng cáo giúp người tham gia có thái độ đúng đắn và tích cực; có kiến thức
vững chắc về công việc, công ty và các dòng sản phẩm của Amway Việt Nam và có
kỹ năng kinh doanh hoàn hảo.
Dùng các chức danh hoành tráng
Nói đến chức danh thì có lẽ không ở đâu người tham gia lại được gọi bằng những
cái tên hoành tráng như tại công ty bán hàng đa cấp.
Ví dụ ở Thiên Ngọc Minh Uy, khi mới tham gia, khách chỉ nhận danh hiệu rất đỗi
bình thường là hợp tác viên. Nhưng khi bán được nhiều hàng, hợp tác viên dần
leo lên vị trí cao hơn với những cái tên rất kêu như Phi ưng, Thiên ưng, Ngân
ưng, Kim ưng, Đổng sự… Tên càng kêu thì quyền lợi càng nhiều khiến không ít
người hoa mắt.
Công ty Agel cũng sử dụng toàn vàng, bạc, kim cương để gán cho các cấp bậc
trong hệ thống.
“Nhờ bóng quan lớn”
“Mẫu số chung” của các công ty bán hàng đa cấp là tổ chức các Hội thảo giới
thiệu sản phẩm và mô hình kinh doanh. Để chương trình thêm tính thuyết phục,
những người có tên tuổi, những người nước ngoài thường xuyên xuất hiện.
Trong các cuộc hội thảo về sản phẩm, sức khỏe của Agel… liên tục được công ty
này tổ chức với sự xuất hiện của nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Phạm Song tham gia
nói về việc nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe bản thân đã gây được sự tin tưởng
cho người nghe.
Chính vì vậy sự lớn mạnh nhanh chóng của tổ chức này khiến chính Tập đoàn Agel
của Mỹ cũng phải ngạc nhiên vì chưa có đất nước nào như Việt Nam, chỉ trong
vòng 2 năm đã có số member (thành viên) đông đảo và số cấp quản lý diamond nhiều
đến thế.
Trong khi đó, Thiên Ngọc Minh Uy lại nhờ cậy đến các chuyên
gia Đài Loan. Gọi là chuyên gia chứ thực chất chẳng ai kiểm chứng được những
mác chuyên gia này.
Và những công ty đa cấp khác cũng thường xuyên giới thiệu các thành phần tham
dự có cả nhà báo, bác sỹ, giáo viên, tiến sĩ, cán bộ công an...
Đằng sau nhưng bộ quần áo chỉn chu, lịch sự của những nhân viên bán hàng đa cấp là một cuộc sống khác – cuộc sống “bầy đàn”, chung đụng của nhiều chục con người trong một căn phòng trọ dột nát, hôi hám, bẩn thỉu…
Chúng tôi đã từng không ít lần tận mắt chứng kiến những buổi nói chuyện trong các hội thảo về kinh doanh đa cấp, thậm chí đã từng là đối tượng được mời chào mua các sản phẩm của các nhân viên bán hàng đa cấp.
Ấn tượng của chúng tôi về những con người này cũng thật đặc biệt: Họ ăn mặc rất chỉn chu, lịch sự, nói năng lưu loát, thuyết phục, thậm chí có sức mê hoặc, “thôi miên” người khác. Chúng tôi cũng không khỏi ngỡ ngàng khi họ giới thiệu về mức thu nhập siêu “khủng” lên tới hàng nghìn đô la một tháng.Có lẽ nếu như không “đột nhập” vào vương quốc đa cấp ấy, chúng tôi cũng sẽ vẫn bị ngộ nhận về sự bóng bẩy, giàu sang mà nghề này đem lại…
Thu nhập nghìn đô?
Có mặt tại xã Minh Quang, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình vào một chiều đầu mùa hè oi bức, trong vai những sinh viên mới ra trường đi tìm việc làm, chúng tôi dò hỏi người dân và ngỏ ý muốn được xin vào làm việc tại công ty Lô Hội – Chi nhánh tỉnh Thái Bình.
Vừa thấy chúng tôi đặt vấn đề, một chị bán thuốc ngay sát trụ sở của công ty Lô Hội liền can ngăn: “Chị nói thật, tìm việc tử tế mà làm. Lô Hội là bọn kinh doanh đa cấp, chuyên đi lừa đảo người khác. Mà giờ dân ở đây biết hết rồi, cũng không lừa được ai đâu”.
Thấy chúng tôi vẫn quyết tâm xin làm, chị này tiếp: “Em tưởng kiếm tiền dễ lắm à. Nhà chị có phòng cho người Lô Hội thuê, chúng nó sống khổ lắm, ăn mặc ra đường bảnh bao thế thôi, chứ về phòng trọ ở như “bầy đàn”, mấy chục đứa chen nhau cái phòng 30 chục m2. Nóng bức thế này, bọn em chịu sao nổi”.
Có lẽ cùng “ở trong chăn” lâu ngày, nên chị bán thuốc nắm rất rõ tình hình của các nhân viên đa cấp này và vì vậy nhất quyết can ngăn chúng tôi không nên gia nhập nghề này.
Phải rất khó khăn, sau nhiều lần thuyết phục, chúng tôi mới được một bác xe ôm tên Tuấn nhận làm người quen dẫn đi để xin gia nhập công ty.
Theo bác Tuấn, dân kinh doanh đa cấp tinh ý và cẩn trọng lắm. Vì thế không quen biết mà sống chung được ngay với họ là rất khó khăn. Bác Tuấn nhấc điện thoại gọi cho một nhân viên tên Hạnh, nói có đứa cháu họ không có việc làm, muốn theo nghề của Hạnh.
Tuy nhiên, phải thuyết phục rất lâu, Hạnhmới đồng ý gặp mặt để xem thế nào đã rồi mới trả lời có giúp đỡ hay không. Chúng tôi đợi chừng 15 phút thì Hạnh và một anh bạn trai xuất hiện. Hạnh nhỏ nhắn, gầy bé, cao tầm 1m50, nói sinh năm 1989 và quê ở Nghệ An.
Qua lời kể thì Hạnh mới tham gia mô hình đa cấp được hơn 1 năm và mức lương hiện tại của cô là 20 triệu đồng/tháng. Nhìn Hạnh vẫn còn khá trẻ, nhưng cách cư xử và nói năng thì lại rất có kinh nghiệm.
“Làm nghề này nếu để có tiền luôn thì chị khẳng định là không có. Như chị phải làm hơn 1 năm rồi, lương mới được 20 triệu đồng/tháng. Phải làm từ từ để tích lũy kinh nghiệm. Sau khi thành thạo rồi thì mới có thu nhập”, Hạnh nói.
Thấy tôi thất vọng, Hạnh liền động viên: “Chị nói như vậy để em biết mà chuẩn bị tiền trước. Còn sau này em thành nghề rồi thì có khi thu nhập vài nghìn đô la một tháng là bình thường. Ở công ty chị, có những anh lên hàm quản lý, thu nhập gần trăm triệu đồng một tháng là bình thường”.
Mặc dù rất muốn giúp đỡ chúng tôi, nhưng vì là người lạ, không có ai dẫn “mối” nên cô gái nhất định chưa cho chúng tôi về “đại bản doanh” với lý do: “Chỗ chị sống đông người, có sinh hoạt và kỷ luật nghiêm ngặt. Em là người thế nào, chị còn chưa biết nên không thể tự ý đưa về được. Sáng mai em đợi chị ở đây, chị đưa qua công ty, làm hợp đồng xong thì chị sẽ dẫn em về phòng chị”.
Nói xong, Hạnh quay sang anh bạn đi cùng rồi bảo anh này tìm một nhà trọ gần đây để cho chúng tôi ngủ tạm qua đêm.
Giống như Hạnh, mặc dù được bác xe ôm giới thiệu là người quen, nhưng rất nhiều các quản lý của các phòng trọ khác cũng thẳng thừng từ chối, không cho chúng tôi gia nhập nhóm khi chưa làm hợp đồng với công ty.
Phải qua gần chục phòng trọ như vậy, chúng tôi mới may mắn được chấp nhận cho vào ăn cùng, ở cùng với một nhóm học viên của công ty Lô Hội.
Tuy nhiên, điều kiện là tắt điện thoại di động và các thiết bị điện tử khác, phòng trường hợp ghi âm, ghi hình hoặc có ý đồ xấu. Đồng thời luôn có ít nhất 2 học viên thường xuyên để mắt tới chúng tôi. Vì vậy nhất cử nhất động của chúng tôi đều bị theo dõi.
Bữa cơm 3.500 đồng
Đúng như những gì chị bán thuốc nói, đó là một phòng trọ rộng khoảng 35 m2, nằm biệt lập ngay sát cánh đồng. Trong đó, 25 m2 là phòng ngủ, còn 10 m2 là nhà vệ sinh và khu cất đồ.
Bếp thì là một khu đất trống, lợp mái tôn, không cửa, chỉ có bếp kiềng sắt, một đống củi khô, một chiếc nồi to như nồi nấu cám lợn, màu đen, cáu bẩn. Bên cạnh là mấy cái nồi nhỏ hơn và một cái chảo đã gãy một quai cầm.
Phòng trọ dành cho hàng chục người nên quần áo được giăng đầy sân
Căn phòng 35 m2, nhưng theo anh R., quản lý nhóm học viên trong phòng trọ này thì quân số của phòng là 39 người, thêm tôi nữa là 40 người.
Cũng theo anh R., vì phòng chật nên phải hết sức gọn gàng. Cả phòng ngoài không hề có một đồ đạc nào được bày ra, ngay cả một manh chiếu để ngồi cũng không có. Hoàn toàn là một sàn nhà trống trơn. Nếu không nhìn thấy người, tôi sẽ tưởng là phòng trống, chưa có ai thuê.
Sinh hoạt hàng ngày của nhóm cũng được phân công rất rõ ràng. Mỗi ngày 3 người, 1 người đi chợ, 2 người nấu cơm, rửa bát. Mỗi ngày mỗi người đóng 7.000 đồng tiền ăn. Như vậy, tính ra, mỗi bữa mỗi người chỉ mất 3.500 đồng. Người đi chợ cầm tiền và chi tiêu sao cho hợp lý để đủ suất ăn cho mọi người.
Riêng tôi, là người mới đến, chưa được chính thức gia nhập nhóm, nên được “chiêu đãi” một bữa đầu tiên.
Do đến xóm trọ vào lúc 5 giờ chiều, nên trong phòng chỉ có khoảng 15 – 16 người. Mọi người đều còn rất trẻ, đa số sinh năm 1990 – 1992, đến từ Thanh Hóa và Nghệ An. Dù là người lạ phải cảnh giác, nhưng mọi người đều đón tiếp rất vui vẻ.
Một người tên Nam, tự giới thiệu là đã tốt nghiệp trường Đại học Công nghiệp, cũng là người được phân công nhiệm vụ giám sát tôi cho biết, cậu ra trường được hơn 1 năm. Nhiều công ty lớn ở Hà Nội mời gọi, nhưng Nam từ chối về đây làm vì tuy lúc đầu thu nhập có thể thấp hơn công ty ở Hà Nội, nhưng đến nay lương anh đã “ăn đứt” mấy đứa cùng lớp.
“Không chỉ thu nhập cao, bán hàng đa cấp còn rèn luyện cho mình kỹ năng giao tiếp, ứng xử và kiến thức nữa. Chỉ cần một thời gian đào tạo, em sẽ trưởng thành hơn hẳn so với khi em làm nghề khác”, cậu nói.
Những người khác không phải nấu cơm thì đứng túm tụm lại để nói chuyện gì đó. Tôi không nghe rõ nhưng thấy họ cười nói rất vui vẻ.
Lấy lý do xuống bếp cho đỡ buồn tay chân, tôi được anh Nam dẫn xuống giới thiệu với hai bạn tên Thơm và Hường. Nếu như trên phòng trọ tuy chật chội nhưng sạch sẽ, khu bếp lại khá dơ bẩn. Nền bếp bằng đất, nhưng do tàn tro của củi và nước rửa vung vãi khắp nơi nên ẩm thấp, nhão nhoét và đặc biệt là một mùi hăng hắc, rất nồng xộc vào mũi, rất khó chịu.
Theo bạn gái tên Hường, do ở đây người ta ít dùng than, nên đun củi cho tiện. Mùa đông trời lạnh, đun củi rất ấm. Còn mùa hè, đun nấu ngoài trời, nên cũng không nóng lắm.
Tôi được phân công ngồi nhặt 1 rổ rau cải lớn, chắc ít nhất cũng phải 5 kg. Số rau cải này sau khi rửa sạch sẽ được cho vào chiếc nồi to như nồi cám lợn để luộc chín. Ngoài rau, bữa cơm hôm nay tôi được ăn còn có thêm món cá kho và canh cải.
Khoảng tầm hơn 6 giờ thì mọi người gần như tập trung đông đủ. Do chỉ có duy nhất một nhà vệ sinh, nên cứ khoảng 4 – 5 người tắm một lần và chia làm vài đợt như vậy. Nam tắm với nam, nữ với nữ.
Tôi hỏi “Ở chung như vậy có bất tiện quá không”, anh R. liền cười nói: “Làm đa cấp, tinh thần đoàn kết phải cao, nên có gì mà bất tiện. Sống chung như vậy mới vui”.
Đến khoảng 7 giờ tối thì mọi người bắt đầu ngồi vào mâm ăn cơm. Cứ 6 – 7 người một mâm và ngồi 1 góc ăn.
Bữa cơm rất xuề xòa, chỉ có 3 món. Trong đó món cá kho, thực chất chỉ toàn là đầu cá biển, chứ không hề có phần mình và phần đuôi. Tôi định hỏi “Ăn như này có đủ chất không?”, nhưng nghĩ lại với số tiền 3.500 đồng/bữa thì chi tiêu như vậy là quá giỏi rồi. Tính ra khoảng 40 con người, tức là chi phí tất cả cũng chỉ hết 140.000 đồng, bằng 1 ngày ăn của gia đình 3 người ở Hà Nội.
Tuy bữa ăn đạm bạc, nhưng mọi người nói chuyện với nhau rất vui vẻ. Tôi là người mới, nên được sự chăm sóc đặc biệt, ai cũng gắp đồ ăn cho.
Cũng may, bữa tôi ăn món chủ đạo là cá kho. Tuy nhiên, theo Tuấn, lái xe ôm, do không có tiền chi trả cuộc sống hàng ngày, nên nhiều học viên ở Lô Hội thường xuyên đi bắt chuột, ếch nhái để ăn.
“Cháu không tin, mai chú dẫn ra đồng xem chúng nó bắt chuột”, bác Tuấn nói.
Ăn xong, theo đúng quy định, Hường và Thơm đi rửa bát, còn những bạn gái khác trong phòng thì đi lau nhà và giặt quần áo.
Đến tầm 8 giờ, tất cả các thành viên trong phòng đều tập trung lại và tham gia và buổi sinh hoạt chung. Anh R. bắt đầu bằng bài trao đổi nghiệp vụ, hướng dẫn mọi người làm thế nào để lôi kéo được những người khác.
Ấn tượng nhất có lẽ là phần anh R. giảng giải về chức năng, công dụng của các loại thực phẩm chức năng. Anh nói: “Mỗi người phải như một vị bác sỹ và bắt bệnh, kê đơn cho các khách hàng của mình”. Và quả thực anh đúng là một bác sỹ đa khoa, các loại thuốc anh giới thiệu đều thuộc loại thần dược, chữa được bách bệnh.
Sau đó, tất cả mọi người cùng chơi trò chơi vui vẻ. Đến khoảng 9 rưỡi tối, là khoảng thời gian mà mỗi người được hoạt động riêng lẻ, tự do làm các công việc cá nhân.
Theo anh Nam, đã tham gia vào nhóm thì nhất định phải ăn chung, ở chung và ngủ chung. Như vậy mới đoàn kết, không bị chia rẽ, lung lay ý chí.
Ở chung, ăn chung và tắm chung, tôi đã đều được chứng kiến. Nhưng có lẽ điều khiến tôi “sốc” nhất là “ngủ chung”. Cả phòng có 40 người thì 19 người là nam, 21 người là nữ. Nhiều câu chuyện vừa bi hài, vừa trần trụi, vừa lạ, vừa rất con người như thời nguyên thủy đã diễn ra ngay trước mắt tôi….
Bạn đã bao giờ nghe đến Zettabyte chưa? Mình thì không nhớ đã nghe lần
nào chưa, nhưng chỉ biết rằng đây là một con số cực kì kinh khủng. Thực ra 1
Zettabyte bằng 1.1 nghìn tỉ Gigabyte, và biết sao không? Lượng thông tin mà
nhân loại chúng ta trao đổi sẽ đạt 1 Zettabyte vào năm 2016. Khủng khiếp nhỉ,
vậy thì bây giờ chúng ta cũng cần biết Zettabyte là cái gì rồi chứ nhỉ?
Infographic dưới đây mà mình Việt hoá sẽ giúp mọi người có cái nhìn khái
quát cũng như hóm hỉnh nhất về con số Zettabyte. Hi vọng sau khi xem xong, chúng ta sẽ thấy mấy cái ổ cứng vài trăm Gigabyte hay vài Terabyte
không bằng một hạt cát nếu so với cái này.
Tây Du Kí (Tiếng Hoa:西遊記) - (bính âm: Xi you ji) - (tiếng Anh: Xi You Ji
Journey to the West) là một bộ phim truyền hình được chuyển thể từ tiểu thuyết
cùng tên của nhà văn Trung Quốc Ngô Thừa Ân, do Đài truyền hình Trung ương
Trung Quốc (CCTV) sản xuất, phim khởi quay từ năm 1982 và đến năm 1988 thì hoàn
thành. Năm 1986 CCTV chính thức công chiếu 11 tập đã quay và lấy năm này là năm
sản xuất vì thế phiên bản này thường lấy tên là Tây Du Kí 1986.
Nội dung phim
"Tây Du Kí" bắt nguồn từ một câu chuyện
có thật: Nhà sư trẻ đời Đường Thái Tông tên là Trần Huyền Trang, năm 21 tuổi đã
một mình sang Ấn Độ tìm thầy học đạo. Ông ra đi từ năm 629 đến năm 645 mới về
Trung Quốc, tổng cộng là 17 năm; trong đó, có 6 năm tu học ở chùa Na Lan Đà -
một trung tâm Phật giáo hồi bấy giờ. Khi về nước, ông phải dùng tới 24 ngựa tải
657 bộ kinh Phật.
Câu chuyện có thật đó vốn đã mang màu sắc huyền
thoại, được truyền tụng rộng rãi trong dân gian và thần thoại hóa.
Ngô Thừa Ân
tuy là người tập hợp và gia công cuối cùng, nhưng ông vẫn xứng đáng là tác giả
vĩ đại nhất của bộ "Tây Du Kí". Với ngòi bút sáng tạo của ông, tác
phẩm không những có dung lượng đồ sộ, mà tính tư tưởng cũng được nâng cao, hình
tượng nhân vật trở nên sống động, có tính cách rõ nét, văn phong uyển chuyển,
nhất quán.
P/s: Có một số bản thảo khác cho rằng: Tác giả truyện
"Tây Du Ký" là Lưu Trường Xuân
"Tây Du Kí" kể về chuyện Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới và Sa Ngộ Tĩnh
phò Đường Tăng sang phương Tây (Ấn Độ ở về phía Trung Quốc). Đường đi gặp bao
trắc trở, gian nan trắc trở, tổng cộng đến 81 nạn, cuối cùng cũng đều vượt qua
đến được xứ sở Phật tổ, mang kinh Phật về truyền bá ở phương Đông.
Thời gian làm phim
Bộ phim ra đời trong hoàn cảnh khó khăn do được sản xuất vào thập kỉ 80 thời mà
kĩ xảo điện ảnh còn thô sơ lạc hậu. Vốn đầu tư 6 triệu nhân dân tệ tuy là một
khoản tiền kếch sù nhưng cũng không đủ trang trải cho toàn bộ phim, các diễn
viên cũng chỉ nhận được thù lao tượng trưng, ít ỏi. Phim được làm trong 6 năm
trời ròng rã từ năm 1982 đến năm 1988 hoàn thành. Tây Du Kí vừa quay vừa phát
sóng theo kiểu cuốn chiếu, tập phim đầu tiên “Trừ yêu Ô Kê quốc” ra mắt khán
giả vào dịp lễ Quốc khánh Trung Quốc vào năm 1982, đến ngày 1/2/1988, CCTV mới
phát sóng trọn bộ phim Tây Du Kí 25 tập. Đặc biệt, trong 20 năm qua, phim đã
nhiều lần phát sóng lại, mỗi lần cả người lớn và trẻ em đều háo hức đón xem. Có
thể nói, bản phim Tây Du Kí 1982 đã sống mãi với thời gian và ăn sâu trong kí
ức của nhiều thế hệ khán giả. Hầu hết các đài truyền hình của Việt Nam đều ít nhất
trình chiếu một lần. Cá biệt có đài phát sóng đến gần 10 lần và trình chiếu đi
và chiếu lại suốt nhiều năm liền.
Số tập
Ban đầu đoàn làm phim dự định làm 30 tập nhưng do kinh phí chỉ đủ cho 25 tập
phim, nên đoàn làm phim đành bỏ dở 5 tập phim còn lại. Sau này đến năm 2000
đoàn làm phim quyết định dựng lại 5 tập phim còn thiếu, nhưng do 5 tập ngắn quá
mà những tập hay đều làm hết ở phần 1 nên ban biên tập đã cải biên 5 tập phim
đó thành 16 tập với lối dẫn chuyện ban đầu khác. Ở phần 2 nhiều diễn viên đóng
phim ở phần 1 vẫn đóng tiếp tuy tuổi tác có phần già đi nhiều.
Với 25 tập phim của phần I - dường như nó quá ngắn để diễn tả hết nội dung của
Tây Du Kí của Ngô Thừa Ân, thế nhưng chính nội dung phim không quá rườm rà, cô
đọng khiến phim luôn diễn tiến kiên tục.
Ngoài 25 tập phim chúng ta xem ngày nay, trong thời gian 1982 -1988 còn một
phiên bản "Trừ yêu Ô Kê quốc" quay năm 1982 (sau được quay lại năm
1986) và một phiên bản "Ăn trộm quả nhân sâm" (khởi quay lại năm
1984) nhưng sau không sử dụng.
Về hóa trang, phục trang, tạo hình
Có thể nói, phục trang, hóa trang, tạo hình của bộ phim hết sức thành công và
khó có phiên bản nào qua được. Chính những chi tiết sắc sảo của từng vai diễn.
Với mỗi tập là những con yêu quái hoàn toàn khác nhau và không yêu quái nào sử
dụng lại. Chính nhờ những phần hóa trang yêu quái như thế nên phần nào giúp bộ
phim xóa đi khuyết điểm thiếu diễn viên. Có khi một diễn viên đóng đến 4, 5
vai, và cá biệt, có tập phim đến phó đạo diễn, thư kí trường quay đều thủ vai
yêu tinh nốt. Cá biệt, nhờ vào đeo mặt nạ hóa trang, nên có diễn viên 25 tập
đóng đến 10 vai khác nhau.
Phục trang, tạo hình cũng góp phần tạo nên sự thành công của bộ phim, nhất là
trong các phân đoạn, cảnh quay đông đúc: bầy khỉ ở Hoa Quả Sơn, cảnh chư vị
thần tiên tụ hội trên thiên đình và vũ điệu của Hằng Nga, đoạn nhà sư Trần
Huyền Trang lần đầu diện kiến vua Đường,.v..v... Dù rằng quay trong phim trường
sử dụng phông màn xanh cùng với kĩ xảo bị hạn chế, thế nhưng cảnh thiên đình
với hoa sen thật khiến cho cảnh thiên đình trong Tây Du Kí 1986 luôn là cảnh
thiên đình mẫu cho các bộ phim về sau.
Đặc biệt cách dựng cảnh Bồ Tát và các vị La Hán ở Thiên Trúc khi Đường Tăng đến
bái kiến Như Lai Phật Tổ hết sức tuyệt vời. Tất cả như một bức tranh nổi, đẹp
và rất sống động. Mười tám vị La Hán là 18 khuôn mặt và tư thế khác nhau oai
nghiêm và sống động khiến cho từng cảnh quay ở các phân đoạn này luôn như thật.
Khó khăn
Vào thời điểm đầu thập niên 80, phim truyền hình Trung Quốc chưa phát triển
mạnh, vốn làm bộ phim 6 triệu Nhân dân tệ đã được xem là số tiền kết sù, nhưng
vẫn không đủ trang trải, nhất là việc phải di chuyển đến nhiều nơi rất tốn kém.
Tuy nhiên, những khó khăn về tài chính, nhân lực, phương tiện kĩ thuật... vẫn
không hề ảnh hưởng đến quyết tâm làm phim Tây Du Kí của nữ đạo diễn Dương Khiết
và êkíp làm phim. Đó cũng là lý do tại sao mỗi khi các tờ báo viết về phim Tây
Du Kí đều không quên nhắc đến quá trình làm phim gian nan, và còn xem đây là bộ
phim thể hiện quyết tâm, ý chí và tinh thần đoàn kết của người Trung Quốc.
Do nguồn kinh phí eo hẹp, diễn viên chỉ được trả thù lao tượng trưng, hơn nữa,
diễn viên và nhân viên hậu trường không có sự phân biệt, lúc đoàn di chuyển
ngoại cảnh, diễn viên cũng phải phụ khuân vác, còn lúc thiếu diễn viên, nhân
viên hậu trường cũng phải “thò mặt” ra trước ống kính, như: thư kí trường quay
Vu Hồng (hiện là vợ của Lục Tiểu Linh Đồng) đã đóng vai Hoàng hậu nước Thiên
Trúc; huấn luyện viên võ thuật Lâm Chí Khiêm vừa đảm nhận vai trò chỉ đạo nghệ
thuật vừa đóng vai Nhị Lang Thần, Hạ Bá Hoa vừa đảm nhận chỉ đạo võ thuật vừa
đóng vai Yêu đạo – câu chuyện “Trừ yêu Ô Kê quốc”.
Ngoại cảnh phim
Phim Tây Du Kí quay ngoại cảnh xuyên suốt Trung Hoa từ Bắc chí Nam: Bắc Kinh,
Hồ Nam, Sơn Đông, Tam Hiệp, Tứ Xuyên, Dương Châu, Thổ Lỗ Phồn - Hỏa Diệm Sơn-
Tân Cương, Nội Mông, Quảng Châu, Hàng Châu, Giang Tô, Phúc Kiến, Hà Bắc, Vân
Nam... và còn sang tận Thái Lan ghi hình. Lúc bấy giờ, một bộ phim ra nước
ngoài quay ngoại cảnh được xem là sự kiện đình đám trong giới làm phim.
Theo nhận xét của giới báo chí, phần ngoại cảnh tuyệt đẹp trong phim Tây Du Kí
đã góp phần không nhỏ làm nên thành công cho bộ phim. Có thể nói, những chốn
bồng lai tiên cảnh, non nước hữu tình đã che lắp đi phần kĩ xảo lạc hậu. Vậy
ngoại cảnh trong phim đã được quay tại: Tập 1 – Bắc Đới Hà; tập 2 – Giới Đài tự
– Bắc Kinh; tập 4,11 và 12 – Hồ Nam; tập 7 – Sơn Đông; tập 8 – Tam Hiệp; tập 9
– Tứ Xuyên; tập 10 – Trương Gia giới; tập 13 – Dương Châu; tập 17 – Thổ Lỗ Phồn
Hỏa Diệm Sơn; tập 21 – Cửu Trại Câu; tập 23 – Quảng Châu; tập 24 – Thái Lan;
tập 25 – Thái Lan và Hồ Nam.
Kĩ xảo
Lưu Lễ – người phụ trách dàn dựng kĩ xảo phim Tây Du Kí cho biết, trong phim đã
sử dụng hơn 1.000 cảnh quay kĩ xảo, nhưng anh nói, với kĩ thuật làm phim lúc
bấy giờ thì chưa thể gọi đó là kĩ xảo, bởi nó đều được làm bằng sức người,
phương pháp thủ công, dựng phim ghép hình... Như để có được những hình ảnh bồng
lai thiên cảnh trên thiên đình, đoàn làm phim phải sử dụng hiệu ứng sân khấu,
cảnh Tôn Ngộ Không dùng phép Cân đẩu vân đi mây về gió được dựng với thủ pháp
ghép hình, trường đoạn Tôn Ngộ Không bị đốt trong lò luyện đan của Thái Thượng
Lão Quân, đoàn làm phim phải dựng những cảnh cháy thật, khiến Lục Tiểu Linh
Đồng bị lửa làm cháy bỏng... Chưa kể, những con vật, linh thú hay yêu quái hiện
nguyên hình, đoàn làm phim phải sử dụng những con thú nhồi bông hay làm thật
con thú đó. Tập 17 trường đoạn con linh vật của Ngưu Ma Vương đoàn làm phim sử
dụng kì lân của đội lân hay con trâu Ngưu Ma Vương biến hình được làm thật và
chỉ quay đúng một tập phim. Ngoài ra còn rất nhiều con vật khác, lúc bấy giờ kĩ
xảo khó khăn, đoàn làm phim bắt buộc phải làm thật.
Phần lớn do kĩ xảo hạn chế, phần cảnh trên thiên đình hầu hết được quay tại
phim trường
Mặc dù bị hạn chế phần kỹ xảo, nhưng cách tạo hình nhân vật trong Tây Du Kí rất
bắt mắt, vai Tôn Ngộ Không ở mỗi giai đoạn trưởng thành đều có tạo hình khác
nhau, đặc biệt những nhân vật yêu tinh đều thể hiện được hình thù đặc trưng,
giúp khán giả dễ dàng phân biệt. Bằng phương pháp thủ công mà năm xưa các nhà
làm phim đã hoàn thành bộ phim kinh điển Tây Du Kí, điều đó đã được giới làm
phim Trung Quốc xem là niềm tự hào, và còn là bệ phóng đánh dấu một bước tiến
mới trong quá trình phát triển của truyền hình Trung Quốc.
Tai nạn
Vì đa phần các cảnh quay đều thực hiện thô sơ nên các cảnh quay bay lượn, đoàn
thực hiện các cảnh quay cáp. Do không có diễn viên đóng thế, vì các cử chỉ và
điệu bộ của Tôn Ngộ Không rất khó bắt chước nên đa phần các cảnh quay bay lượn
trên không bằng cáp, Lục Tiểu Linh Đồng đều tự mình thực hiện các cảnh quay nên
anh là người bị tai nạn nhiều nhất. Trường đoạn Hồng Hài Nhi dùng Tam Muội Chân
Hỏa để đốt, do lửa cháy yếu, đạo diễn đã cho lửa cháy lớn khiến Tôn Ngộ Không
bị bỏng rất nặng phải nằm 3 tháng theo yêu cầu bác sĩ. Trường đoạn tập 17, 18,
quay các ngoại cảnh tại Thổ Lổ Phồn, Lục Tiểu Linh Đồng nhiều lần bị đứt dây
cáp.
Thù lao
Vào thời điểm bấy giờ, mức kinh phí 6 triệu là khoản đầu tư rất lớn, nhưng vẫn
không đủ trang trải cho 25 tập phim. Vì thế, thù lao trả cho các diễn viên rất
thấp, trong đó, Lục Tiểu Linh Đồng là người được trả thù lao cao nhất cũng chỉ
70 nhân dân tệ/tập phim, con số này kém xa so với cátsê của các diễn viên trẻ
ăn khách thời nay.
Thay đổi diễn viên
Trong phim Tây Du Kí, nhân vật Đường Tăng do ba diễn viên thể hiện, đó là: Uông
Việt, Từ Thiếu Hoa và Trì Trọng Thoại. Uông Việt là diễn viên đầu tiên được đạo
diễn Dương Khiết mời đóng vai Đường Tăng, khi đó anh đang là học viên của Học
viện điện ảnh Bắc Kinh. Do thời gian quay bộ phim Tây Du Kí kéo dài quá lâu,
trong khi Uông Việt lại muốn thử sức với những vai mới, nên anh đã xin “rút
tên” khi phim vừa quay được vài tập.
Đường Tăng “nhiệm kỳ thứ hai” là Từ Thiếu Hoa. Anh gắn bó với đoàn làm phim
được 2 năm 5 tháng (giai đoạn 1983-1986) thì cũng nói lời tạm biệt, để chuẩn bị
thi Đại học. Từ Thiếu Hoa hài hước nói, trong thời gian đóng phim Tây Du Kí,
nỗi khổ lớn nhất của anh là quá... khỏe, bởi so với các “đệ tử”, vai Đường Tăng
khá an nhàn, không cần vận động nhiều, lại ăn được ngủ được nên Từ Thiếu Hoa
tăng cân vùn vụt, kết quả là anh bị đạo diễn buộc phải giảm cân. Ấn tượng sâu
sắc nhất đối với Từ Thiếu Hoa là khi Uông Việt bàn giao vai Đường Tăng cho anh,
Uông Việt đã “lo lót” mời anh dùng bữa cơm tốn hết 40 nhân dân tệ. Trì Trọng
Thoại là diễn viên cuối cùng thể hiện vai Đường Tăng (giai đoạn 1986 -1987),
đến đoạn thầy trò Đường Tăng thỉnh được chân kinh từ Tây Thiên trở về.
Trong ba diễn viên thể hiện Đường Tăng, cả ba diễn viên đều thể hiện rất đạt
tính cách của Đường tăng. Dù thay đổi diễn viên, nhưng vai diễn Đường Tăng của
ba diễn viên rất được khán giả ưu thích. Từ Thiếu Hoa thể hiện một Tam Tạng
điển trai khiến Tây Lương Nữ Quốc của Châu Lâm phải động lòng cả trong phim lẫn
ngoài đời.[3], Uông Việt thể hiện một Đường Tăng khiêm khắc và mềm lòng. Trì
Trọng Thoại tình cảm và yêu thương học trò khiến cả ba đều ăn khớp với nhau
trong việc thể hiện một Tam Tạng với tính cách đa dạng qua mỗi tập phim.
Lồng tiếng
Các nhân vật trong phim mỗi người đều có một giọng nói đặc trưng do diễn viên
lồng tiếng hỗ trợ, như vai Đường Tăng là do diễn viên lồng tiếng Trương Vân
Minh phụ trách, vai Tôn Ngộ Không được diễn viên của đoàn Kinh kịch An Huy lồng
tiếng, còn giọng của lão Trư là tiếng nói của một diễn viên lão thành trong
hãng phim điện ảnh Bát Nhất, chỉ duy nhất nhân vật Sa Tăng là do Diêm Hoài Lễ
tự lồng tiếng.
Vai diễn bất hủ
Ngoài 4 nhân vật chính, bộ phim Tây Du Kí đã có khá nhiều vai diễn bất hủ, mà
cho đến bây giờ chưa có bộ phim nào vượt qua các nhân vật - cái bóng quá lớn
của phim Tây Du Kí. Tuyến nhân vật phụ để lại nhiều vai diễn bất hủ, có thể kể
đến:
* Tả Đại Phân vai Quan Thế Âm
Tả Đại Phân là diễn viên đóng vai Quan Âm thành công nhất trong tất cả các
phiên bản về sau của phim truyền hình và điện ảnh. Quan Thế Âm của Tả Đại Phân
trong Tây Du Ký không phải là vai diễn duy nhất của nữ diễn viên này. Năm 1976,
Tả Đại Phân đóng vai Quan Âm trong một vở Tương kịch mang tên Truy ngư kí. Cũng
chính nhờ vai diễn này mà đạo diễn Dương Khiết đã phát hiện ra cô. Quan Thế Âm
của Tả Đại Phân thanh thoát và thoát tục.
* Triệu Hân Bồi vai Hồng Hài Nhi
Triệu Hân Bồi khi tham gia vai diễn Hồng Hài Nhi anh chỉ mới 7 tuổi đã thể hiện
một Hồng Hài Nhi nhỏ tuổi nhưng mưu ma khá thành công. Vai diễn của Triệu Hân
Bồi không lẫn bất kỳ vai diễn Hồng Hài Nhi nào về sau, khó có diễn viên lột tả
được tính cách của Hồng Hài Nhi, ngây thơ nhưng vô cùng gian tà, thông minh
nhưng vô cùng ác.
* Châu Lâm (Zhu Lin, 朱琳) vai Tây Lương Nữ Quốc
Trong phim Tây Du Kí có đến 40 mĩ nhân tham gia, nhưng Châu Lâm được xem là Đại
Mĩ Nhân. Châu Lâm diễn xuất rất thần vai diễn vua Nữ Quốc. Có lẽ, do phim giả,
tình thật mà Châu Lâm diễn xuất quá thành công vai diễn này, nó trở thành vai
diễn để đời cho Châu Lâm.
Diễn viên đóng thế
Do nguồn kinh phí eo hẹp, cộng thêm ngành truyền hình Trung Quốc đầu thập niên
80 vẫn chưa phát triển, đạo diễn Dương Khiết không có chủ trương mời diễn viên
đóng thế, nên trong 25 tập phim Tây Du Kí, tất cả các cảnh quay võ thuật đều do
diễn viên tự đóng.
Diễn viên nhí
Phim có khá nhiều diễn viên nhí tham gia diễn xuất. Nhưng xuất sắc nhất và để
lại ấn tượng trong lòng khán giả nhất chính là diễn viên nhí: Triệu Hân Bồi
trong vai Hồng Hài Nhi tập 14: Đại chiến Hồng Hài Nhi. Khi tham gia phim này,
Triệu Hân Bồi chỉ mới 7 tuổi.
Có thể nói, Triệu Hân Bồi là diễn viên nhí duy nhất của điện ảnh Trung Quốc thể
hiện thành công vai Hồng Hài Nhi. Với gương mặt vừa ác vừa trẻ con của Hồng Hài
Nhi khiến khán giả vừa thương vừa ghét. Có thể nói, mỗi tập phim của Tây Du Kí,
các diễn viên đều thể hiện thành công nhân vật của mình.
Chỉ đạo võ thuật
Phim Tây Du Kí có đến 3 nhà chỉ đạo võ thuật: Lâm Chí Khiêm (người đóng vai Nhị
Lang Thần) – từng là huấn luyện viên võ thuật; Hạng Hán – huấn luyện viên võ
thuật và Hạ Bách Hoa (người đóng vai Yêu đạo – câu chuyện “Trừ yêu Ô Kê quốc”).
Trong phim có hai nữ diễn viên không có chỉ đạo võ thuật và là tự diễn xuất:
Vương Phượng Hà vai Thiết Phiến công chúa trong màn múa kiếm (tập 17) do chính
chị thể hiện. Nữ diễn viên thứ hai là Chu Đào
(周涛) vai nữ múa kiếm do
Bạch Long Mã biến thành (tập 11) do chính chị thể hiện.
Thời điểm phát sóng
Thời điểm phát sóng: Do thời gian làm phim kéo dài, nên Tây Du Kí đã được quay
và phát sóng theo kiểu cuốn chiếu. Tháng 8/1982, bấm máy câu chuyện “Trừ yêu Ô
Kê quốc”, lễ Quốc Khánh cùng năm CCTV phát sóng câu chuyện đó. Năm 1983, quay
các tập “Họa từ Quan Âm viện”, “Ăn trộm quả nhân sâm”, “Tam đả Bạch Cốt tinh”.
Ngày 3/2/1984, CCTV phát sóng 2 tập phim: “Thu phục Trư Bát Giới” và “Tam đả
Bạch cốt tinh”. Tết Nguyên Đán năm 1986, CCTV chiếu 11 tập của bộ phim. Trong
năm 1986, quay tiếp các tập: “Đoạt Bảo Liên Hoa động”, “Đại chiến Hồng Hài
Nhi”, “Đấu phép hạ tam quái”, “Thỉnh kinh Nữ Nhi quốc”, “Tam điều Tì Bà phiến”,
“Quét tháp biện kỳ oan”, “Đánh nhầm Tiểu Lôi Âm”, “Tôn hầu xảo hành y”. Năm
1987: quay tiếp “Rơi nhầm động Bàn Tơ”, “Tứ thám Vô đáy động”,“Truyền nghệ Ngọc
Hoa Châu”, “Thiên Trúc thu Ngọc Thố”, “Ba thăng cực lạc thiên”. Ngày 1/2/1988,
CCTV phát sóng trọn bộ phim Tây Du Kí gồm 25 tập.
Có thể nói, bộ phim Tây Du Kí phiên bản 1986 là tập hợp các ca khúc và thành
công của phim một phần chính nhờ các ca khúc này.
Với 25 tập phim, bộ phim có đến 20 ca khúc sử dụng trong phim và có 30 khúc hòa
tấu.
Ngoài một ca khúc chủ đề cuối phim "Đường chúng ta đi"- Cảm vấn lộ
tại hà phương (敢问路在何方 (片尾曲)) do Tưởng Đại Vi (蒋大为) hát, còn có các ca khúc nằm rãi rác ở các tập phim.
* Đại náo Thiên Cung (Tập 3: Đại Thánh Náo Thiên Cung)
* Thủ kình quy lai (取经归来)(Tập 25: Ba thăng cực lạc thiên), Tưởng Đại Vi hát
Riêng tập 16: Tây Quốc Nữ Giới có đến 3 ca khúc:
* Tình Nữ Nhi (女儿情 (原), Ngô Tĩnh hát
* nhạc Đường Tăng ở Tây Lương Nữ (trong giấc mơ)
* Đường Tăng ở Tây Lương Nữ Quốc- Tương kiến nan biệt diệc nan (相见难别亦难), Ngô Tĩnh hát
* Trời Quang Nguyệt Nhi Minh
* Thanh Thanh Cây Bồ Đề (青青菩提树) (Tập 25 Ba thăng cực lạc thiên), Lý Tĩnh Nhàn hát
* 500 năm ruộng dâu biển cạn- "Ngũ bách niên tang điền thương hải (五百年桑田沧海) (Tập 5: Hầu Vương hộ Đường Tăng), Uất Quân Kiếm hát
* 500 năm dưới Ngũ Hành Sơn. (Tập 4:Giam dưới Ngũ Hành Sơn)
* Vô Đáy Thuyền Ca (Tập 25: Ba Thăng Cực Lạc Thiên)
* Thiên Trúc Thiếu Nữ (天竺少女) (Tập
24: Thiên Trúc thâu Ngọc Thố'), Lý Linh Ngọc hát
* Thủ Kình Quy Lai (Tập 25: "Ba thăng cực lạc thiên"), Tưởng Đại Vi
hát
* Đại Thánh Ca (Tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung), Hồ Dần Dần hát
* Tề Thiên Đại Thánh Tôn Ngộ Không
* Phong Vũ Hành Lộ Nan
* Tiêu Dao Tự Tại Đích Tôn Đại Thánh
* Hà Tất Tây Thiên Vạn Lý Dao - Bài ca Hạnh Tiên (何必西天万里遥) (Tập 19: Đánh nhầm Tiểu Lôi Âm), Ngô Tĩnh hát
* Sắp đến Tây Phương
* Bị Thầy đuổi vì đánh chết Bạch Cốt Tinh- Xuy bất tán giá điểm điểm sầu (Tập
10: Ba lần đánh Bạch Cốt Tinh), Uất Quân Kiếm hát
* Lên quét Bảo Tháp Xá Lợi- Tình không nguyệt nhi minh (晴空月儿明) (Tập 18: Quét tháp giải oan), Trì Trọng Thoại hát
* Đại náo Thiên Cung
* Đường Tăng trữ hoài (唐僧抒怀)
-Tâm sự Đường Tăng, Trì Trọng Thoại hát
* Ca khúc chủ đề: Đường chúng ta đi, Tưởng Đại Vi hát.
Các ca khúc sử dụng trong phim để lại ấn tượng cho người xem và trở thành những
ca khúc bất hủ được nhiều thế hệ đón nhận. Ca từ và giai điệu của các ca khúc
nhẹ nhàng, dễ nhớ và dễ dàng đi vào lòng người xem. Các đoạn hòa tấu trong
phim:
* Vũ Khúc: Thiên Đình ca - xuấn hiện ở tập 4: Giam dưới Ngũ Hành Sơn.
* Vũ khúc: Dùng phép trêu Bát Giới- xuấn hiện ở tập 8: Đường Tăng 3 lần gặp
nạn.
* Vũ khúc: Tôn Ngộ Không loạn bàn đào - xuấn hiện ở tập 3: Đại Thánh náo Thiên
Cung (trường đoạn giáp mặt Xích Cước Đại tiên)
* Vũ khúc: Yêu Quái - xuất hiện tập 11: Hoàng Bào lão Quái.
* Vũ khúc: Mở màn.
* Vũ khúc: Học võ - xuất hiện ở tập 1: Hầu vương xuất thế.
* Vũ khúc: Gian nan - xuất hiện tập 11 - Hoàng Bào lão yêu.
* Vũ khúc: Tiên nữ - xuất hiện tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung.
* Hòa tấu: Cung Quảng Hằng
* Hòa tấu: Khúc nhạc Bật Mã Ôn, xuất hiện tập 3: Đại Thánh náo Thiên Cung.
* Hòa tấu: Cầu Duyên, xuất hiện ở tập 4: Giam dưới Ngũ Hành Sơn
* Hòa tấu: Khúc Tứ Thanh động xuất hiện ở tập 22: Tứ Thám động vô đáy
* Hòa tấu: Khúc ca tự do của loài khỉ, xuất hiện ở tập 1: Hầu vương xuất thế
* Hòa tấu: Đứa bé trên dòng sông - xuất hiện ở tập 4: Giam dưới Ngũ Hành Sơn.
Đoàn làm phim Tây Du Kí
1. Nguyên tác: Ngô Thừa Ân
2. Biên kịch: Đới Anh Lộc (戴英禄), Trâu Ức Thanh (邹忆青), Dương Khiết (杨洁)
3. Đạo diễn: Dương Khiết (杨洁)
4. Quay phim: Dương Sùng Thu
5. Phó đạo diễn: Nhậm Phượng Pha, Tuân Hạo
6. Thiết kế mĩ thuật: Mã Vận Hồng
7. Mĩ thuật: Vương Bách Bình, Viên Trù, Lý Huệ Mẫn, Lưu Quan Nhạn
8. Ghi âm: Phùng Cảnh Sơn
9. Phỏng âm: Vương Văn Hoa
10. Ánh sáng: Chu Hi Đức, Lưu Kiên, Trương
Quân Dân, Vương Bình, Trương Văn Học
11. Tạo hình nhân vật: Vương Hi Chung
12. Phục trang: Vương Uẩn Kì
13. Chỉ đạo võ thuật: Lâm Chí Khiêm, Hạng Hán
14. Thư kí trường quay: Mã Lệ Châu, Vu Hồng, Lý Thành Nho
15. Sương khói: Lưu Lễ, Đổng Chấn Huệ
16. Trợ lí đạo diễn: Cận Căn Tuất
17. Phó quay phim: Đường Kế Toàn
18. Trợ lí quay phim: Lưu Đại Kiện, Diêm Túc, Diệp Mao
19. Quản lí trường quay: Lý Kiến Thành
20. Hóa trang: Thôi Khiết, Trương Hưng Hoa, Dương Tuyết, Đặng Kinh Bình, Dương
Vân Phỉ
21. Phục trang: Lý Bảo Tường, Hàn Canh Trạch, Trần Thiết San
22. Đạo cụ: Trần Thiết San, Chân Chí Tài, Tôn Bộ Vân
23. Chế cảnh: Từ Tiểu Quang, Cát Hữu, Từ Vĩnh Tân, Hứa Tín Lương
24. Trang trí: Trương Thụy Lai
25. Chuyên viên trường quay: Đặng Thiểu Sanh, Liên Trì Thủy
26. Biên đạo múa: Cổ Hải Hoàn, Lý Chí Vĩ
27. Chuyên viên chế tác: Vương Xảo Hồng, Hàn Lập Mai
28. Biên tập âm nhạc: Vương Văn Hoa
29. Thu âm: Hồ Tiểu Vĩ, Lương Bách Cường
30. Soạn lời: Diêm Túc
31. Soạn nhạc: Hứa Kính Thanh
32. Ca sĩ: Tương Đại Vi, Lý Tĩnh Nhàn, Diệp Mao, Lý Linh Ngọc, Ngô Tĩnh, Trì
Trọng Thoại, Hồ Dần Dần, Úc Quân Kiếm, Chu Lập Phu
33. Diễn tấu: Đội nhạc đàn sáo múa tinh hoa trung ương
34. Chỉ huy: Hồ Bỉnh Húc
35. Kịch vụ: Sa Kiệt, Từ Lôi Đình, Dương Bân, Tào Kiến Quân
36. Phó chủ nhiệm kịch vụ: Lý Hồng Dương
37. Phối âm: Lý Dương, Lý Thế Hoành, Trương Vân Minh, Lý Ba, Vương Ngọc Lập,
Trương Triều, Trần A Hỉ, Vương Tuyết Thuần, Ngô Quế Linh, Trì Trọng Thoại
(khách mời), Mã Đức Hoa (khách mời).
38. Nhà sản xuất: Dương Khiết.
39. Tổng giám chế: Vương Phong, Nguyễn Nhược Lâm
Các diễn viên trong phim
* Tôn Ngộ Không - Lục Tiểu Linh Đồng (六小龄童)
* Đường Tăng - Uông Việt (汪粤)[4], Từ Thiếu Hoa (徐少华)[5], Trì Trọng Thoại (迟重瑞)[6]
* Trư Bát Giới - Mã Đức Hoa (马德华)
* Sa Tăng - Diêm Hoài Lễ (阎怀礼)
* Phật Tổ Như Lai - Châu Long Nghiễm (朱龙广)
* Quan Âm Bồ Tát - Tả Đại Phân (左大玢)
* Ngọc Hoàng Thượng đế - Chương Ngọc Thiện
* Thái Thượng Lão Quân - Trịnh Dong
* Linh Cát Bồ Tát - Nhậm Phượng Pha
* Phổ Hiền Bồ Tát - Quách Uy, Trì Triệu Bằng, Cận Căn Tuất
* Văn Thù Bồ Tát - Triệu Quyền, Diệp Dĩ Manh
* Diêm Vương - Lưu Giang
* Hằng Nga - Khâu Bội Trữ (邱佩宁)
* Thái Bạch Kim Tinh - Vương Trung Tín
* Thác Tháp Thiên Vương - Vương Ngọc Lập
* Na Tra - Ngải Kim Mai (艾金梅) , Dương Bân (杨斌)
* Xích Cước đại tiên - Hàn Thiện Tục
* Nhị Lang Thần - Lâm Chí Khiêm
* Vương Mẫu nương nương - Vạn Phức Hương
* Di Lặc phật - Thiết Ngưu
* Thái Ất Thiên Tôn - Châu Bỉnh Khiêm
* Tiểu Bạch Long - Vương Bá Chiêu ( 王伯昭 )
* Bồ Đề sư tổ -Quan Vân Giai
* Thiên lí nhãn - Diêm Hoài Lễ
* Thuận phong nhĩ - Hạng Hán
* Vũ Khúc tinh quân - Vương Chí Thiện
* Hỗn thế ma vương - Lâm Chí Khiêm
* Độc giác quỷ vương - Hàn Thiện Tục
* Cự Linh Thần - Tiền Vĩnh Khang
* Tiên hạc - Trương Kinh Lệ
* Ân Tiểu Tả - Mã Lan (马兰)
* Trần Quang Nhụy - Từ Thiếu Hoa
* Đường Thái Tông - Trương Chí Minh (张志明)
* Quan Âm hóa thân - Quách Gia Khánh
* Kim Trì trưởng lão - Trình Chi (程之)
* Nghiễm Trí hòa thượng - Lý Vĩnh Quý
* Hắc Hùng tinh - Hạng Hán
* Nghiễm Mục thiên vương - Lâm Chí Khiêm
* Đông Hải Long vương - Lý Kinh Tây
* Tây Hải long vương - Diêm Hoài Lễ
* Cửu Đầu Trùng - Lý Long Tân, Á Vĩ Kiệt
* Mộc Tra - Dương Bân
* Thiên Bồng nguyên soái - Mã Đức Hoa
* Cao Tài - Hạng Hán
* Cao lão phu nhân - Cao Ngọc Thiến
* Cao Thái Công - Khổng Nhuế
* Cao Thúy Lan - Ngụy Tuệ Lệ (魏慧丽)
* Hoàng Phong quái - Quách Gia Khánh
* Lão Hổ tinh - Trương Kí Điệp
* Lê Sơn lão mẫu - Tôn Phượng Cầm
* Chân Chân - Thẩm Tuệ Phân
* Ái Ái - Dương Phượng Nhất
* Liên Liên - Hà Tình (何晴)
* Trấn Nguyên đại tiên - Ngô Quế Linh
* Thanh Phong - Vương Dương
* Minh Nguyệt - Sái Lâm
* Bạch Cốt Tinh - Dương Xuân Hà (杨春霞)
* Thôn cô (tập 10)- Dương Tuấn
* Lão phụ - Lưu Huệ Mẫn
* Lão ông - Hoàng Phỉ
* Hắc Hồ Tinh - Khâu Tất Dương, Lý Hồng Dương
* Hắc Hồ Tinh hóa thân - Hàn Phụng Hà
* Bách Hoa mĩ công chúa - Lưu Khê
* Hoàng Bào quái - Nhậm Phụng Pha
* Hoàng Bào quái (hóa thân) - Dương Thụ Bưu
* Bạch Long Mã (hóa thân) - Chu Đào
* Bảo Tượng quốc Quốc vương - Cố Lam
* Kim Giác đại vương - Xa Hiểu Đồng
* Ngân Giác đại vương - Quách Thọ Dương
* Tinh Tế quỷ - Lý Kiến Thành
* Linh Lị trùng - Kí Phúc Kỉ
* Đạo sĩ -Lục Tiểu Linh Đồng
* Cửu Vĩ hồ - Lục Tiểu Linh Đồng
* Ô Kê quốc Quốc vương - Lôi Minh
* Ô Kê quốc Vương hậu - Hướng Mai
* Ô Kê quốc Thái tử - Uông Hải Ninh
* Yêu đạo (tập 13)- Hạ Bá Hoa
* Tĩnh Long vương - Trì Trọng Thụy
* Hồng Hài Nhi- Triệu Hân Bồi
* Ngưu Ma Vương - Vương Phu Đường
* Long vương (tập 14)- Từ Thiếu Hoa
* Xa trì quốc Quốc vương - Lý Văn Hoa (李文华)
* Xa Trì quốc Vương hậu - Triệu Lệ Dung (赵丽蓉)
* Hổ Lực đại tiên - Lưu Cần
* Lộc Lực đại tiên - Sái Du Ca
* Dương Lực đại tiên - Tằng Thảo
* Quốc vương Tây Lương nữ quốc - Châu Lâm (朱琳)
* Bọ cạp tinh - Lý Vân Quyên
* Nữ thái sư - Dương Quế Hương
* Như Ý chân tiên- Vương Đức Lâm
* Ngang Nhật tinh quan -Từ Quan Xuân
* Thiết Phiến công chúa - Vương Phượng Hà
* Ngọc Diện hồ li tinh- Trịnh Ích Bình (郑益萍)
* Sái Trại quốc quốc vương - Kim Cương
* Vạn Thánh công chúa - Trương Thanh (张青)
* Mặc Tài lão long vương - Triệu Bảo Tài
* Lão hòa thượng (tập 18)- Lý Phụng Xuân
* Lão phương trượng - Lý Chí Nghị
* Bôn ba nhi bá- Lý Kiến Thành
* Bá ba nhi bôn - Cao Bảo Trọng
* Hạnh Tiên - Vương Linh Hoa (王苓华)
* Hoàng Mi yêu vương - Tào Đạc
* Cô Trực Công - Tào Đạc
* Thập Bát Công - Dã Băng
* Châu Tử quốc Quốc vương - Cung Minh
* Kim Thánh nương nương - Chiêm Bình Bình
* Trại Thái Tuế - Vương Nhân
* Hữu lai hữu khứ - Chu Tài Lợi
* Đại chu nữ (Hồng nhện tinh) - Diêu Gia
* Á chu nữ (Lam nhện tinh) - Lưu Sảnh
* Tam chu nữ - Đỗ Hướng Huệ
* Tứ chu nữ (Phấn nhện tinh) - Dương Túc
* Ngũ chu nữ - A Chi Thi Mã
* Lục chu nữ (Lục nhện tinh) - Lữ Hải Ngọc
* Thất chu nữ- Lưu Lâm
* Đa mục quái - Lý Hồng Dương
* Bì Lan bà - Dương Kì Mẫn
* Lê Sơn lão mẫu hóa thân - Lý Tư Kỳ
* Ngọc thử tinh - Thường Thanh
* Đại Lạt Ma - Vương Tiệp
* Tiểu Lạt Ma- Lý Chí Hùng
* Lạt Ma chủ trì - Ngô Đường
* Ngọc Hoa châu quốc vương - Ni Cách Mộc Đồ
* Đại thái tử - Trương Dương
* Nhị thái tử - Diệp Dĩ Manh
* Tam thái tử - Dương Bân
* Hoàng Sư tinh - Hạng Hán
* Cửu Linh nguyên thánh - Lý Kiến Thành
* Điêu toàn cổ quái - Sa Kiệt
* Cổ quái điêu toàn - Hà Dịch
* Ngọc thố / Công chúa Thiên Trúc- Lý Linh Ngọc (李玲玉)
* Thiên Trúc quốc vương - Vương Đồng
* Lão tăng (tập 24)- Nhậm Phụng Pha
* Kim Đính đại tiên - Vương Hi Chung
* A Nan - Hạng Hán
* Ca Diếp- Lý Kiến Thành
